روش های ارزیابی فناوری

ارزیابی فناوری

رویکردهای ارزیابی فناوری در دو سطح صنعت و دولت مورد بررسی قرار می­گیرند. در سطح صنعت می­توان  فناوری ها را در دو بعد توانمندی فناوری و جذابیت فناوری مورد ارزیابی قرار داد. در ماتریس زیر جایگاه مدل هایی که جهت ارزیابی توانمندی های فناوری مورد استفاده قرار می­گیرند از لحاظ حوزه کاربرد(در سطح فرابنگاهی، در سطح فناوری محصول بنگاه و در سطح فناوری فرایند بنگاه) و نوع سنجش عملکردی آنها( ارزیابی شکاف های فناورانه، عوامل موثر بر شکاف ها و قابلیت های بنگاه جهت پر کردن شکاف های فناورانه) ارائه شده است.مکان قرار گرفتن مدل کپ تک با توجه به اینکه این مدل در سطح ارزیابی فناوری محصول و فرایند بنگاه های کوچک و متوسط و شناسایی شکاف های فناورانه کاربرد دارد در نمودار زیر توسط تیم پژوهش مشخص گردیده،  در ادامه شرح مختصری از روش کپ تک(CAPTECH) بیان شده است.


 

مدل کپ تک(CAPTECH)

متدلوژي ارزيابي فناوری كپ تك توسط سازمان توسعه صنعتي ملل متحد (يونیدو)  بعد از يك گردهمايي بین المللي كه در سال 1999  در دهلي نو برگزار گردید، معرفي شده است. اين نام، واژه اي اختصاري از عبارت» ارزيابي سرمايه گذاري جهت ارتقاء فناوري« و ،» ظرفیت سازي براي جذب فناوري« است. اين  مدل، متدلوژي استاندارد يونیدو براي شناسايي شكاف هاي فناوري بنگاه هاي كوچك و متوسط بوده و ابزاري قوي در مديريت فناوري به شمار مي آيد. كپ تك، با تسهیل شناسايي نیازمندي هاي فناوري و نقاط قوت و ضعف و در نهايت اولويت بندي كردن آنها مسیري جهت بهبود و افزايش توان رقابتي در اختیار شركت هاي كوچك و متوسط قرار مي­دهد. در روش كپ تك، ارزيابى فناورى بنگاه مورد نظر در هشت مولفه پیشنهادى يونیدو(زيرساخت هاي عملیاتي اصلي،فناوري محصول، فناوري فرايند، پايه هاي علمي و مهارتي، سیستم ها و رويه ها، پشتیباني اطلاعاتي، سطح پشتیباني و بهینه سازي، رويكرد مديريتي) در مقايسه با بهترين هاى رشته فعالیت صورت مى پذيرد.همانطور که گفته شد، هدف اصلى در اين ارزيابى، شناسايى شكاف­هاى فناورى بنگاه در مولفه­ها و مراحل اصلى بنگاه خواهد بود . در مدل کپ تک تمام ارزيابى ها با محوريت فاکتورهای رقابتى اصلى شركت انجام مى پذيرد(هر فاكتوري كه معیاري را براي مشتري مي­سازد تا در تصمیم گیري او براي خريد تاثیر بگذارد،» فاکتور رقابتی« نامیده می شود. نمونه هاي اصلي و مهم فاكتور رقابتي در ارتباط با کسب و کار بنگاه ها عبارتند از: كیفیت رقابتي، قیمت رقابتي،  تحويل رقابتي، انعطاف پذيري، تنوع، اتوماسیون، ملاحظات زیست محیطی)

در نتیجه می توان گفت، براساس فاکتورهای رقابتى بنگاه ها، مزيت و سپس شكاف رقابتى هر يك از مولفه ها و مراحل اصلى رشته فعالیت سنجش می­گردد . براساس شدت و ضعف شكاف هاى موجود در هر يك از مولفه هاى ارزيابى فناورى، راهبردهاى متفاوتى جهت حذف يا كاهش شكاف هاى فناورى توسط خبرگان ارايه می شود. اين راهبرد ها در قالب برنامه هاى اولويت بندى شده و با توجه به محدوديت بودجه شركت، به مرحله اجرا درمى ­آيند.

 

برگرفته از :

Noorzad Moghaddam, Ehsan., & Pakniyat, Maryam. (2017). Assessment and prioritizing of technology components and related strategies based on CAPTECH method and by using TOPSIS (The Case study of POOLAD GHETEH BABOL Company). The 14th Asialics conference & the 7th International Conference on Management of Technology and Innovation. Tehran.